Etherische oliën is de verzamelnaam voor aromatische koolwaterstoffen die van nature in planten, bomen, struiken, bloemen, en harsen voorkomen. De aroma's worden ook wel de essentie van de plant genoemd. Elke etherische olie heeft zo zijn eigen kracht en karakter. Etherische olië wordt gebruikt om psychische en lichaamlijke klachten te behandelen (aromatherapie).
Als u een kamer binnenkomt, kunt u met uw ogen dicht vaak al vertellen dat er rozen staan of dat er sinaasappelen op de fruitschaal liggen. De kenmerkende geur die veel bloemen en vruchten verspreiden, is te danken aan de etherische oliën die in planten zitten.
Soms zit die olie in de bloemen, zoals bij de rozen in de rozenblaadjes. Soms in de vrucht, zoals bij de sinaasappel in de schil. Maar ook wel in andere delen van de plant, bijvoorbeeld in de zaden, in de bladeren of in de stengel. Het doel van deze oliën is onder andere om insecten te lokken voor de bestuiving, maar ook om parasieten uit de buurt te houden.
Etherische oliën worden ook wel aromatische oliën, essentiële oliën of vluchtige oliën genoemd.
EEUWENOUDE GENEESWIJZE
Al 2000 jaar voor het begin van onze jaartelling wisten de Chinezen dat etherische oliën uit bepaalde planten sterke geneeskrachtige eigenschappen bezitten. Vanuit China verspreidde deze kennis zich naar landen als India, Perzië en vooral ook Egypte. Zo was de geneeskunde uit het oude Egypte voor het grootste deel gebaseerd op het gebruik van aromatische stoffen. Dit is bekend omdat in de grafkamers van de farao’s altijd talloze flesjes met aromatische oliën werden aangetroffen.
AROMATHERAPIE
Hoewel etherische oliën al honderden jaren worden gebruikt om geurtjes aan zeep en bad producten te geven en vooral ook om reukwaters en parfums te maken, raakte de geneeskrachtige werking van deze oliën min of meer in het vergeetboek. Pas tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de etherische oliën - door gebrek aan andere medicamenten - herontdekt door de Franse Dr. René Maurice Gottefossé. Door zijn publicaties over de geneeskrachtige waarde van etherische oliën is in Frankrijk het gebruik van deze oliën al jarenlang populair.
Een belangrijke rol speelde later ook de Franse schrijfster over schoonheidsverzorging Marguérite Maury. Aanvankelijk was zij geïnteresseerd omdat etherische oliën de cellen stimuleren en zal een verjongend effect op de huid hebben. Samen met haar man, een homeopathische arts, ontdekte zij echter dat etherische oliën v.a. de huid in het lichaam worden opgenomen en zo een stimulerende en genezende werking op organen en spieren uitoefenen. Op die basis ontwikkelde zij de aromatherapie, die tegenwoordig in Frankrijk zoveel aanhangers heeft dat er diverse opleidingen voor bestaan.
TAK VAN DE FYTOTHERAPIE
Etherische oliën hebben dezelfde eigenschappen als de kruiden waaruit ze worden gewonnen, maar veel sterker. Zo werken sommige oliën kalmerend, andere juist opwekkend. Vele hebben een gunstige werking op de spijsvertering, terwijl aan een groot aantal het bloed helpen zuiveren en een uitstekend middel zijn bij zowel een onzuivere huid met pukkeltjes als bijvoorbeeld jeugdpuistjes en acne. In feite is de aromatherapie dan vaak te beschouwen als een - belangrijke - tak van de fytotherapie.
PAAR DRUPPELS PER DAG
Etherische oliën worden op een natuurlijke manier uit bekende geneeskrachtige planten gewonnen: door destilleren, weken, persen, macereren en enfleureren. Ze zijn vrij kostbaar omdat een plant deze olie in slechts minuscule hoeveelheden bevat. Zo zijn voor de bereiding van 1 liter citroenolie 1500 tot 3000 citroenen nodig. Voor 1 liter lavendelolie ruim 100 kilo lavendelbloemen. En voor 1 liter tijmolie zelfs 400 kilo tijm. Etherische oliën zijn dan ook hoog geconcentreerd, zodat u maar een paar druppels per dag hoeft te gebruiken om een genezend effect te bereiken.
De heilzame werking van etherische olie is zowel bij inwendig als bij uitwendig gebruik door talrijke proeven aangetoond. Na een massage - de klassieke manier om de aroma therapie toe te passen - werden binnen een uur sporen van de gebruikte olie in het bloed gevonden.
ZO GEBRUIKT U DE OLIËN
U kunt etherische oliën op veel manieren gebruiken.
INWENDIG
De meeste etherische oliën smaken niet lekker. U kunt daarom het beste de voorgeschreven hoeveelheid druppels mengen met een theelepel honing of suiker of ze op een suikerklontje doen en ze zo innemen. U kunt de druppels ook in een theelepel honing of suiker doen en ze door een glas lauw water of melk roeren.
UITWENDIG
Etherische oliën worden vrij zelden puur gebruikt omdat ze zo sterk zijn geconcentreerd. Bij overgevoeligheid kan dit een vervelende huidirritatie veroorzaken.
Voor massage en smeersels worden de oliën gemengd met een zuiver plantaardige - vette - olie, bijvoorbeeld amandelolie, sint-janskruidolie of tarwekiemolie
Bad
Vermeng de etherische olie met een milde badolie (baby-badolie bijvoorbeeld) en voeg dit mengsel pas toe als het bad is volgelopen. Anders is de olie vervlogen voor u in het bad stapt. Het badwater met de hand even goed doorroeren.
Nat kompres
Doe de opgegeven hoeveelheid druppels in een schaaltje gekookt en tot lichaamstemperatuur afgekoeld water. Drenk hierin een lapje badstof of flanel of een pluk watten en breng dit kompres aan op de plek waar het nodig is. Laat het kompres 1 tot 8 uur inwerken.
Dampbad
Los het voorgeschreven aantal druppels op in een schaal warm water. Sla een handdoek over de schaal en over uw gezicht tot aan uw ogen. Inhaleer de damp 5 tot 10 minuten.
Douche
U smeert zich helemaal in met bijvoorbeeld amandelolie (goed voor een droge huid - regelt het vochtgehalte en gaat rimpelvorming tegen) of met tarwekiemolie (voor een normale tot droge huid - bevat veel vitamine E, die oneffenheden in de huid en littekens doet vervagen). Nu doet u een paar druppels van de aangegeven etherische olie op een spons of washandje en u wast zich met een niet-geparfumeerde milde zeep.
Gorgelen
Los de aangegeven hoeveelheid druppels op in een glas gekookt en tot lauw afgekoeld water.
Haar wassen
Vermeng de druppels etherische olie met de hoeveelheid milde shampoo die u voor het wassen nodig heeft.
Hand- of voetbad
Voeg het opgegeven aantal druppels toe aan een teiltje op lichaamstemperatuur gebracht water. Roer dit met de hand even goed daar.
Luchtverfrissing
Doe een paar druppels - 3 tot 10, afhankelijk van de grootte van de ruimte - op een vloeiblaadje en hang dit op. 's Winters kunt u de druppels ook op een doekje doen en dit op de radiator leggen. Heel praktisch zijn de speciale aromalampjes om de etherische olie in een vertrek te laten verdampen voor een lekkere, frisse geur.
Masker
Vermeng de opgegeven hoeveelheid druppels met een warm klei masker en breng dit op het gezicht aan. Volg verder de gebruiksaanwijzing voor het masker.
Sauna
Voeg 10 druppels toe aan het water dat over de hete stenen wordt gegoten.
LEKKER LUCHTJE
De meeste etherische oliën hebben een lekkere geur. Vandaar dat ze ook wel aromatische oliën worden genoemd. Een aantal van deze oliën komt u dan ook in verschillende parfums tegen, zoals Patchouli, Sandelhout en Ylang Ylang.
Een etherische olie waarvan de geur u bevalt, kunt u ook simpelweg op een zakdoekje doen - 1 tot 3 druppels - en hieraan af en toe even snuiven.
Bij het strijken van onderkleding of lakens en slopen kunt u ook een druppel in het stoomstrijkijzer doen. Een heerlijke frisse geur geven bijvoorbeeld citroenen melisseolie.
KINDEREN
Geef kinderen onder de 10 jaar liever niet op eigen houtje etherische oliën. Kinderen van 10 tot 16 jaar geeft u de helft van de dosering van een volwassene.
NIET TE VEEL
Veel mensen denken dat kruiden geen kwaad kunnen omdat het natuurlijke producten zijn. Er bestaan echter heel wat giftige planten en kruiden, en ook kruiden die bij overmatig gebruik bijzonder vervelende, zelfs gevaarlijke bijwerkingen geven.
Veel geneesmiddelen worden immers bereid op basis van kruiden. Ditzelfde geldt voor etherische oliën, die sterk zijn geconcentreerd. U mag van deze oliën dan ook per dag inwendig niet meer dan 12 druppels gebruiken.
NAAR DE DOKTER
Zijn uw klachten na een week niet merkbaar verbeterd of verdwenen - of komen ze vaak terug - dan is het verstandig uw huisarts te raadplegen.
WAARSCHUWING
Tijdens zwangerschap en als u borstvoeding geeft, is het raadzaam geen etherische oliën te gebruiken. Ook niet uitwendig, omdat de olie via de huid in het bloed wordt opgenomen.
BEWAREN
Etherische olie wordt ook wel vluchtige olie genoemd omdat de olie snel vervliegt als deze aan de lucht wordt blootgesteld. Ook is de olie gevoelig voor warmte en (zon)licht. De olie wordt daarom altijd verkocht in flesjes van donker glas.
Doe altijd meteen na gebruik het dopje goed op het flesje en bewaar de olie op een koele en donkere plaats. Zorgvuldig bewaard kan etherische olie zeker drie jaar goed blijven.
PAS OP!
DE STERK GECONCENTREERDE ETHERISCHE OLIËN MOET U BESCHOUWEN ALS GENEESMIDDEL EN NIET PUUR GEBRUIKEN. BERG ZE DAAROM GOED OP, ZODAT KINDEREN ER NIET BIIJ KUNNEN KOMEN.
|
|